• Đời sống
  • Rổ rá đan tre

    Thứ hai, 30/4/2018 02:04

    Những cái rá vo gạo, cái rổ đựng cá, đựng rau. Cái nong, nia phơi lúa phơi khoai lang khoai mì. Cái giần sàng để sàng sảy gạo. Cái thúng để đong từng ang lúa khi mùa gặt về. Cả cái nôi em bé cũng làm bằng tre.
    Con người ngày xưa gần gũi với thiên nhiên quá.

    Có dịp tháp tùng con gái đi tham quan làng mây tre lá với trường mầm non, tôi – người lớn xưa kia từng là trẻ con – mới có dịp gặp lại “những người bạn cũ” – những rá, rổ, sọt đan bằng tre, ngày xưa là vật dụng không thể thiếu trong gia đình.

    Còn ai nhớ những chiều gió, người bà người mẹ bê từng ang lúa đổ xuống theo chiều gió, để “vê” lấy những thúng lúa chắc nịch. Mẹ giần sàng khéo léo đôi tay để gom lại hạt gạo nguyên, hạt tấm, loại bỏ thóc sạn. “Lọt sàng xuống nia” cũng từ thao tác này mà thành thành ngữ. Ngày nay không còn thấy những hình ảnh nên thơ đó nữa.

    Đứa trẻ ngày nay không còn chạy nhung nhăng trên đồng những chiều cả gió, nhìn say mê người mẹ đang bê thúng lúa đổ thành dòng vàng óng, bị mẹ la bảo tránh cho xa kẻo lúa bay vào người xót mình. Đứa trẻ cũng không bị mẹ sai ngồi nhặt những hạt thóc còn sót lại trong mẻ gạo vừa giần. Đứa trẻ cũng không đi bắt cá bằng cái rổ tre thân thuộc.

    Đứa trẻ không rủ nhau đứa anh nằm trong nong, đứa em nằm trong nia, nhìn lên bầu trời trăng sáng vằng vặc mà mong mẹ ở xa. Để khi mẹ về thì tíu tít khoe với mẹ: “Mẹ ơi, con với anh hai chờ mẹ lâu quá, anh hai khóc một nong nước mắt, con khóc một nia nước mắt…”.

    Đứa trẻ bây giờ ngập tràn giữa đồ chơi hiện đại, không còn biết tới một thời rổ rá đan tre, không biết cây tre hình dáng thế nào. Vì vậy nên nhà trường đã làm những cuộc hành trình về với thiên nhiên, để con trẻ không quên những điều bình dị góp phần tạo nên cuộc sống.

    Mà nói chi con trẻ, người lớn cũng đã dần quên mất những thứ gần gũi với mình xưa kia. Kể từ đồ nhựa lên ngôi, mây tre lá lặng lẽ rút lui, kết thúc nhiệm kỳ khá lâu dài bền bỉ của mình trên thế giới này.

    rora2

    Thỉnh thoảng rổ tre, thúng mủng sọt nia bằng tre cũng tái xuất ở đâu đó trong hình dạng đồ trang trí, trưng bày, để thỏa cái lòng của những người ưa hoài niệm. Để một người lớn xưa kia từng là trẻ con trong thế giới tre trúc, ngạc nhiên vui mừng khi bắt gặp một thứ đan bằng tre nằm lạc lõng giữa cơ man vật dụng bằng nhựa trong cửa hàng đồ em bé.

    Người lớn đó hỏi một người lớn hơn đã từng là người lớn trong thế giới tre trúc: “Mẹ ơi, kia có phải là nôi em bé?”, “Đúng là nôi em bé đó!”, “Nôi em bé bây giờ cũng làm bằng tre hả mẹ?”, “Ừ, bằng tre chứ gì nữa!”. Ngạc nhiên quá sức chứ còn gì!

    Trong cái thời mà đủ kiểu đủ dạng nôi đưa, nôi điện tử tự đong đưa thay cho bàn tay mẹ, có đèn xanh đỏ vui mắt, có nhạc ò e thay cho tiếng ru, vẫn còn sót lại những chiếc nôi bầu bầu dễ thương làm bằng tre. Chiếc nôi đó chắc chắn cần 4 sợi dây neo lại trên cao, cần bàn tay mẹ ru, bàn tay mẹ quạt, và tiếng ầu ơ mềm lòng của mẹ. Người lớn xưa kia từng là trẻ thơ đứng lại bần thần ngắm nhìn.

    Người lớn đang nhớ lại những ngày đưa nôi em bằng cái nôi đó, đưa đến mỏi tay thì ra cửa sổ đứng chìa bàn tay ra ánh sáng để nhìn những đường lằn hằn trên từng ngón tay, hãnh diện vì thành tích ru em của mình. Chiếc nôi đó, mẹ kể lại, cứ đong đưa qua lại trên mâm cơm của ba mẹ khi ba mẹ vừa có con trai đầu lòng, lâu lâu từ cái nôi đang đưa bắn xoẹt một dòng nước đái con nít xuống mâm cơm.

    Ba chan canh vào ăn gật gù khen ngon. Thời buổi của công nghệ sản xuất hàng loạt, tre trúc vắng bóng, tìm đâu cho được những rổ rá đan tre, để nhớ về những niềm cảm động thân thương đó. Nên những chuyến hành trình ngược dòng luôn có thể khiến những người lớn xưa kia từng là trẻ con rưng rưng.

    Người lớn nhìn bàn tay bé xíu của trẻ con tỉ mỉ đan từng nan tre, nghe một mối đồng cảm sâu xa. Người lớn thèm một đêm trăng sáng, nằm trong cái nong để nhớ về những
    nong nước mắt, nia nước mắt ngày xưa.

    Để một người lớn xưa kia từng là trẻ con trong thế giới tre trúc, ngạc nhiên vui mừng khi bắt gặp một thứ đan bằng tre nằm lạc lõng giữa cơ man vật dụng bằng nhựa…
    Thời buổi của công nghệ sản xuất hàng loạt, tre trúc vắng bóng, tìm đâu cho được những rổ ra đan tre…

    TRƯƠNG HUỲNH NHƯ TRÂN

    TC KTND 10.2014

    Mời bạn tìm đọc Tạp Chí Kiến Trúc Nhà Đẹp số tháng 10.2014

    Bản tin Hội quán
    Đăng ký để được cập nhật tin tức, sự kiện mới nhất.