• Thai Giáo
  • Hát ru với thai giáo- GS. TS Trần Văn Khê

    Chủ Nhật, 9/10/2016 04:10

    HÁT RU VỚI THAI GIÁO
          

    Khiđứa bé mới lọt lòng mẹ, tiếng hát ru vô cùng quan trọng. Cùng một lúc với dòngsữa nóng nuôi dưỡng thân em, thông qua tiếng ru của mẹ, một làn điệu dân ca,một câu thơ dân tộc được rót vào tiềm thức của em. “Sữa nuôi phần xác, hát nuôiphần hồn”, như nhà thơ Nguyễn Duy đã viết. Câu hát ru là bài giáo dục âm nhạcđầu tiên người mẹ truyền sang đứa con. Câu hát ru là một cách đưa đứa bé vàogiấc ngủ êm đềm. Đối với nhà thơ Nguyễn Hải Phương, lời ru còn làm cho ngườinghe mạnh mẽ hơn.
    “ Khi lời ru thấm trong tôi,
    Trèo non, non thấp, ra khơi khơi gần”.
    Thai nhi còn trong bụng mẹ sẽ khôngnghe được lời nói, chỉ nghe âm thanh và nhận được tiết tấu; chỉ nhìn nhận ratiếng nói và tình thương của Mẹ mà không hiểu nội dung của lời hát. Như vậy câuhỏi đặt ra là: hát ru có cần thiết cho việc thai giáo hay không? Có thể trảlời: “Không CẦN THIẾT nhưng không phải là VÔ ÍCH”.

    Tại Việt Nam, thai giáo đã có từ rất lâu vàgần đây vấn đề thai giáo được nhiều người quan tâm hơn. Trong nhiều nước Âu Mỹ,nhiều hội đoàn nghiên cứu ảnh hưởng của âm nhạc trên thảo mộc, động vật và conngười. Kết luận là âm nhạc nhẹ, êm, theo phong cách cổ điển làm cho thảo mộcthêm tươi, động vật yên bình, con người thanh thản. Âm nhạc kích động mạnh làmcho thảo mộc héo xèo, động vật bị bấn loạn, chó sủa, két kêu to, con người bịkích thích, nghe nhiều có cảm giác bất an trong tâm hồn. Từ đó, kết luận làngười mẹ mang thai nên nghe nhạc cổ điển hơn nhạc kích động, vừa làm cho ngườimẹ được bình yên thanh thản, mà thai nhi trong bụng mẹ cũng bình yên và pháttriển tốt. Và, không nhất thiết phải cho thai nhi nghe nhạc Beethoven,Mozart…đứa trẻ sinh ra mới khôn ngoan hơn. Nhạc của các nhạc sĩ trong trườngphái cổ điển như Johan Sebastian Bach cũng được dùng, và có ảnh hưởng tốt chongười nghe. Tại Nhật Bản, cũng có những nghiên cứu rộng về ảnh hưởng của nhạccổ điển trong việc nuôi bò lấy sữa bán đã nhận thấy rằng khi cho bò nghe nhạccủa Johan Sebastian Bach, viết cho đàn phong cầm (organ cổ điển) thì bò cho sữanhiều nhứt!

    Tại Pháp, các nhà sản xuất dựa theo kết quả nghiên cứucủa chuyên gia đã tạo ra những sợi dây nịt có mang theo máy ghi âm, phát ratiếng đàn “harpe” có nhiều dây căng từ thấp lên cao như tiếng đờn tranh, haynhững bản nhạc nhẹ. Người mẹ chỉ mang dây nịt, mở máy ghi âm cho thai nhi nghetối ngày. Nhưng nhiều bác sĩ lên tiếng báo động cho rằng, liều lượng giờ nghevà cường độ của tiếng nhạc nếu nhiều quá lại làm cho thai nhi bị xáo động hơnlà được sự yên ổn, và khuyên mỗi ngày chỉ cho thai nhi nghe một vài giờ và nghegián tiếp qua tai của chính bà mẹ.
    Mặt khác, các bác sĩ cho biết rằng thai nhi không hiểunội dung của những bài dân ca trong đó có tiếng hát ru, nhưng thai nhi nhận ratiếng nói thân thương của người mẹ, cả tình thương qua giọng nói, nên có nhiềunhà nghiên cứu như bà Chantal Verdìere, lập ra Trường College Psychophonie (Caođẳng về Tâm lý âm thanh, bà Marie Anne Sevin lập Association pour le chant prénatal(Hội học và phổ biến tiếng hát cho thai nhi). Bà nhận thấy rằng cho thai nhinghe dân ca không tốt bằng cho thai nhi nghe tiếng bà mẹ trong câu hát như tròchuyện với thai nhi. Bà đã đặt ra một bài hát được các bà mẹ mang thai thíchnhứt hiện nay:
    Cocon de soie cocon de soie (Ổ kén bằng tơ, ổ kén bằngtơ)
    Source de vie, source d’émoi (Nguồn cội sự sống, nguồncội xúc động)
    Le jour la nuit, le jour,la nuit (Ban ngày, ban đêm, banngày, ban đêm) , 
    Cocon de soie, cocon de soie  (Ổ kén bằng tơ, ổ kén bằng tơ)
    Source de vie, source de joie (Nguồn cội sự sống, nguồncội niềm vui)
    Le jour, la nuit, le jour la nuit (Ban ngày, ban đêm, banngày, ban đêm)

    Lạnhứt là bài ca này tác giả dùng những câu 4 chữ như câu hát ru của chúng ta
    Ầu ơ, ví dầu,con cá nấu canh
    Bỏ tiêu cho ngọt, bỏ hành cho thơm
     
     
     
     
     
     
     
     
     

    Lạ nữa là tác giả là người Pháp mà không dùng thang âmbình quân, thang âm thất cung, mà lại dùng thang âm ngũ cung:

    Cocon de soie
    Sol La Do Do
    Hò xự xang xang
    Source de vie
    Sol La Do Ré
    Hò Xự Xang Xê
    Source de joie
    Do Ré Mi Sol
    Xang Xê công Liu
    Le jour,la nuit
    Mi Ré Do La
    Công Xê Xang Xự
    Cocon de soie
    Sol La Do Do
    Ho Xu Xang Xang

    Ở phương Tây, các chuyên gia đã tìm ra những bài cadùng cho thai giáo, những bài thơ 4 chữ, 4 âm, theo hệ thống ngũ cung. Cha ôngchúng ta truyền lại cho chúng ta những bài hát ru những câu thơ lục bát, thêmhai chữ Ầu ơ, thành những câu thơ có cấu trúc 4 âm, lại hát lên theo thang âmngũ cung, thì quí giá vô cùng. Căn cứ theo thí dụ kể trên, hát ru chẳng nhữngcó thể mà còn nên được dùng trong quá trình thai giáo.
    “Ầu ơ….ví dầu …con ngủ mẹ ru,
    Từ Xuân sang Hạ qua Thu vẫn nồng
    Ầu ơ…….Mẹ ru con suốt mùa Đông
    Mùa Xuân trở lại…(vẫn) một lòng thương con… Ầu ơ…”
    Box: Ý kiến của Nghệ sĩ Bích Trà về đĩa nhạc cho Thai nhi nghe
    Ở Việt Nam, có rất nhiều bà mẹ mang thai mua đĩanhạc Mozart về để cho thai nhi nghe vì có ý kiến cho rằng nhạc Mozart tốt chosự phát triển của thai nhi. Chị nghĩ sao về vấn đề này?
     Nhạc Mozart cócấu trúc âm thành hoàn hảo, logic cao và êm ái. Tuy nhiên, theo tôi, nếu chocon nhỏ nghe nhạc thì nghe đủ loại vẫn là tốt nhất, mà ở Việt Nam, nghe nhạcdân gian Việt Nam nhiều khi sẽ thú vị hơn cả Mozart đấy chứ.
    ( Sgtt.vn)
    GS. TS Trần Văn Khê

    Bản tin Hội quán
    Đăng ký để được cập nhật tin tức, sự kiện mới nhất.