• Sức khỏe
  • Ai có thể giúp làm giảm nguy cơ thiếu máu thiếu sắt ở trẻ nhỏ?

    Thứ sáu, 20/10/2017 06:10

    AI CÓ THỂ GIÚP LÀM GIẢM NGUY CƠ THIẾU MÁU THIẾU SẮT Ở TRẺ NHỎ?
    #bsmeconnitlanvien

    Tạo hóa thật kỳ diệu khi tạo ra người mẹ và sữa mẹ để thiên chức làm mẹ được tròn đầy, để tình mẫu tử càng thêm khắn khít khi sau chín tháng mười ngày ấp con trong bụng lại tiếp tục ôm con cho con bú nhiều năm sau đó. Mình không nhớ có bao nhiêu lần mình ngắm con, rồi ồ, à “tạo hóa sao kỳ diệu quá “chỉ sữa mẹ thôi mà con lớn từng ngày, rồi con biết đủ thứ để bao mệt nhọc,lo toan của bậc làm mẹ như mình bị đánh tan như bong bóng xà phòng bởi những tiến bộ của con.
    Sữa mẹ đầy đủ chất dinh dưỡng cho bé trong 6 tháng đầu tiên nên em bé người bú mẹ không cần bổ sung thêm bất kỳ thực phẩm nào khác, ôm mẹ tu ti là đủ rồi. Sắt là thành phần vi lượng quan trọng trong việc hình thành và hoàn chỉnh các cơ quan trong cơ thể, chính vì quan trọng như thế nên các bạn nhỏ rất khôn, khôn từ trong trứng nước (nghĩa là khi còn trong bụng mẹ í), bạn nhỏ dự trữ một ít cho mình – dự phòng khi thiếu, nên các bạn chào đời với cái mông xanh xanh đen đen (hổng phải do mẹ lúc mang thai ngồi chụm bếp củi mà mông các bạn í đen đâu he). Hóa ra bạn nào đít càng đen lại càng mừng nhỉ.
    Vì sắt quan trọng nên đến nay, các bạn nhỏ khi chào đời được các y bác sĩ chậm kẹp dây rốn để các bạn í tranh thủ hốt cú chót lượng sắt từ nhau thai, nhờ vậy làm giảm nguy cơ bị thiếu máu thiếu sắt sau này đấy. Đây là quyền lợi chính đáng, có cả luật quy định nên các bố mẹ nào sắp sinh con nhớ lên tiếng nếu nhân viên y tế “lỡ quên” nha.
    Ở những đứa trẻ bình thường, được bú mẹ hoàn toàn, theo như mình tìm hiểu, bé vẫn có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt nếu bố mẹ chủ quan. Sữa mẹ có lượng sắt cố định (mẹ ăn nhiều hay ít thực phẩm chứa sắt không làm tăng lượng sắt qua sữa cho bé) và lượng sắt trong sữa sẽ giảm dần sau tháng đầu tiên, điều hay nhất là dù lượng sắt trong sữa mẹ không nhiều nhưng dễ hấp thu (không như sắt bổ sung trong sữa công thức, lượng sắt quá nhiều mà lại khó hấp thu nên uống vào bao nhiêu, ị ra bấy nhiêu, phân đen thui luôn hà). Và lượng sắt trong sữa mẹ cộng với lượng sắt bé dự trữ đủ cho nhu cầu phát triển của bạn nhỏ trong 6 tháng đầu tiên. Sau 6 tháng, ngân hàng sắt của bé cạn kiệt nên bé cần bổ sung sắt cũng như các yếu tố vi lượng khác bằng chế độ ăn dặm, ăn thô đa dạng các loại thực phẩm. Nếu bé vẫn chỉ bú mẹ, không ăn gì thêm chỉ ăn bột ăn dặm hoặc chỉ ăn một vài loại thực phẩm quen thuộc, xay nát thì bé vẫn có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt. Đặc biệt ở những giai đoạn tốc độ bé phát triển nhanh, nhu cầu dinh dưỡng nhiều. Khi thiếu sắt cũng như các nguyên tố vi lượng khác lâu dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hệ cơ quan trong cơ thể bé.

    Những bé được bú mẹ hoàn toàn là ít nguy cơ bị thiếu máu thiếu sắt nhất (những bé không được bú mẹ nguy cơ sẽ cao hơn, mình sẽ đề cập đến trong bài khác) nhưng bé bú mẹ vẫn có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt nếu cha mẹ chủ quan, đặc biệt ở giai đoạn sau 6 tháng tuổi. Là cha mẹ, chúng ta nên làm gì để giảm thiểu nguy cơ đó? Có phải chỉ có nhà khá giả, đủ điều kiện mới giúp con giảm thiểu nguy cơ không? Dạ thưa :không. Ai cũng đều có thể làm được nếu mình hiểu đúng, làm đúng, thuận tự nhiên trên cơ sở tôn trọng trẻ. Theo những tìm hiểu của mình, các bậc phụ huynh nên lưu ý nhũng điều sau:
    – Dinh dưỡng đầy đủ, cân bằng, đa dạng, hàng xanh – sạch – thuận tự nhiên và chế biến phù hợp trong thời kỳ mang thai.
    – Khi đi sinh nên lưu ý đến việc chậm kẹp dây rốn và nhờ nhân viên y tế hỗ trợ, cứ để vậy da tiếp da, mẹ ôm con, con ôm mẹ bú cho sướng đã rồi tính.
    – Bé bú mẹ hoàn toàn để hấp thu sắt tối đa trong 6 tháng đầu, việc bú dặm thêm sữa bò làm giảm hấp thu sắt do làm tổn thương hệ tiêu hóa non nớt của bé, đồng thời thành phần protein trong sữa công thức làm giảm hấp thu sắt trong sữa mẹ í nha. Người mẹ và mọi người trong nhà cần đủ kiến thức và niềm tin vào khả năng nuôi con bằng sữa mẹ là quan trọng hen.

    – Sau 6 tháng bé cần được ăn dặm, không cần ăn nhiều nhưng cần ăn đa dạng các nhóm thực phẩm theo nhu cầu của bé, không nên xay nhuyễn, nấu nhừ (nhất là các loại rau quả) để đảm bảo vi khoáng và chất dinh dưỡng trong thực phẩm là nhiều nhất
    + Thực vật có nhiều chất sắt như các loại rau có màu xanh như cần tây, rau dền, rau ngót, cải xoong, cải xanh,…; các loại quả chín như đu đủ, táo, saboche, lê,… gạo lức hay gạo nguyên cám có nhiều sắt hơn gạo xay xát kỹ và kính thưa các loại hạt, ngũ cốc ( lưu ý khi nấu các loại hạt, các mẹ cần ngâm 4-8 tiếng để khử phytat, một chất làm giảm hấp thu sắt có sẵn trong các loại hạt, hèn gì ông anh rể Khoa Duc Vo và bà chị Diệu Linh Phan của mình làm bột đậu mầm kỳ công đến vậy, hồi đó mình thắc mắc hoài vì sao cả tìm mua các giống đậu thuần chủng, lựa lựa rồi đem ngâm cả đêm, ủ cho lên mầm ở nhiệt độ thích hợp rồi mới sấy…giờ mới hiểu kỳ công như vậy để sắt và các khoáng chất được hấp thu nhiều nhất cho người dùng👍👍👍)
    + Động vật: cá, thủy hải sản, trứng, gan, thịt,…

    Bên cạnh đó, mọi người cần lưu ý một số thói quen ăn uống có thể ảnh hưởng đến việc hấp thu sắt nha, gồm có
    – Các loại vitamin C hỗ trợ hấp thu sắt ( có trong bưởi, cam, chanh, ổi, dâu tây, quýt ,ớt, cà chua,…).
    – Người mẹ không nên uống cà phê hoặc trà vì sẽ làm giảm hấp thu sắt ở trẻ
    – Calci cũng làm giảm hấp thu sắt đặc biệt ở những bữa ăn giàu calci hoặc bổ sung lượng calci với lượng lớn.

    Làm sao để biết bé nhà mình có bị thiếu máu thiếu sắt? Bé lỡ bị thiếu máu thiếu sắt thì cha mẹ phải làm sao?
    Thường thì các bé nhỏ không có biểu hiện gì khi bị thiếu máu thiếu sắt mức độ nhẹ, đến khi bé có triệu chứng: da xanh, niêm mạc nhợt, móng tay chân dễ gãy… thì đã thiếu máu nhiều. Nước ngoài thì họ thường kiểm tra sức khỏe tầm soát thiếu máu thiếu sắt cho trẻ từ 9-12 tháng, ở Việt Nam mình thì người dân chưa có thói quen khám sức khỏe tổng quát cho con.
    Nếu nghi ngờ bé nhà mình bị thiếu máu thiếu sắt, cha mẹ nên đưa bé đến khám tại các cơ sở khám chữa bệnh và nhờ sự tư vấn của nhân viên y tế, tùy theo mức độ thiếu máu, nguyên nhân gây thiếu máu mà các bác sĩ sẽ tư vấn để chọn hướng điều trị tốt nhất cho con. Tất nhiên, dù điều trị thế nào thì những điều được đề cập trong bài viết này cũng cần lưu ý để hỗ trợ điều trị bé nhà mình chóng hồi phục và khỏe mạnh nhé.

    Tài liệu tham khảo
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4462328/
    http://www.seattlechildrens.org/…/iron-deficiency-anemia-t…/
    https://www.facebook.com/healthcoach.tranlanhuong/posts/1935867793330867
    Sách 68 Giác ngộ và ngộ nhận về nuôi con bằng sữa mẹ – Ths Lê Nhất Phương Hồng

    Bác sĩ Phan Lan Viên

    Bản tin Hội quán
    Đăng ký để được cập nhật tin tức, sự kiện mới nhất.